หน้าแรก › เส้นทางเดินทัพ › ตีฝ่าวงล้อมพม่า จากวัดพิชัยถึงระยอง › ปากน้ำโจ้โล้
ปากน้ำโจ้โล้ และชายดงศรีมหาโพธิ์
ปากน้ำโจ้โล้ คือจุดที่คลองท่าลาดไหลมาบรรจบแม่น้ำบางปะกง ในอำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา มกราคม 2310 ทัพพม่าตั้งทั้งทัพบกและทัพเรืออยู่ที่นี่ และยกขึ้นไปไล่ตามทัพพระยาตาก จนเกิดการรบครั้งสุดท้ายกับพม่าบนเส้นทางนี้

เกิดอะไรขึ้นที่นี่
ทัพเข้าป่าไปพักที่หนองน้ำแห่งหนึ่ง บ่ายสี่โมงมีทหารที่เดินรั้งท้ายถูกพม่าไล่ฟันหนีมา นายบุญมีขี่ม้าย้อนไปดูราว 200 เส้น (ราว 8 กม.) พบทัพพม่ายกขึ้นมาจากปากน้ำโจ้โล้ ทั้งทัพบกและทัพเรือ มาขึ้นบกที่ท่าข้าม
- กับใคร
- ทัพพม่าทั้งทัพบกและทัพเรือ ที่ตั้งอยู่ปากน้ำโจ้โล้
- ที่ไหน
- ริมทางในป่าพงแขม ระหว่างชายดงศรีมหาโพธิ์กับปากน้ำโจ้โล้ จุดจริงยังถกเถียงกัน เจดีย์อนุสรณ์อยู่ที่ปากน้ำโจ้โล้ อ.บางคล้า ส่วนสุจิตต์ วงษ์เทศ เสนอว่ารบกันที่ท่าข้าม อ.พนมสารคาม
- อย่างไร
- พระยาตากให้ตั้งปืนใหญ่น้อยซุ่มไว้สองข้างทาง ส่งคนหาบเสบียงล่วงหน้าไปก่อน แล้วนำทหารร้อยเศษออกไปล่อพม่า ห่างแนวปืนราว 6–7 เส้น (ราว 250 เมตร) พอพม่าไล่ตามเข้ามาในระยะก็ยิงพร้อมกัน ล่อแล้วยิงอย่างนี้ถึงสามครั้ง
- ผล
- พม่าล้มตายทับกันจำนวนมากและแตกไป ทหารโห่ร้องตีฆ้องกลองซ้ำจนพม่ารวมกำลังกลับมาไม่ได้ หลังศึกนี้พงศาวดารไม่กล่าวถึงทัพพม่าไล่ตามอีก
ที่นี่วันนี้
พงศาวดารเล่าว่าทัพพม่ายกขึ้นมาจากปากน้ำโจ้โล้ มาขึ้นบกที่ท่าข้าม แล้วไปรบกันริมทางในป่าพงแขม จุดรบจึงไม่ได้อยู่ที่ปากน้ำเอง พงศาวดารบางฉบับเขียนชื่อปากน้ำนี้ว่า เจ้าโล้ สุจิตต์ วงษ์เทศ เสนอว่าอยู่ที่ท่าข้าม อำเภอพนมสารคาม และมีการอ้างหลักฐานของกรมศิลปากรว่าการรบไม่ได้เกิดตรงที่ตั้งเจดีย์ ที่ปากน้ำมีเจดีย์อนุสรณ์ถึงเหตุการณ์นี้ ส่วนวัดปากน้ำโจ้โล้ที่อยู่ติดกันมีโบสถ์สีทองทั้งหลัง และมีพระบรมรูปสมเด็จพระเจ้าตากสินข้างโบสถ์ หันหน้าออกแม่น้ำ
ตำแหน่งบนแผนที่: หมุดอยู่ที่วัดปากน้ำโจ้โล้ อ.บางคล้า จุดรบจริงยังถกเถียงกัน
ที่เที่ยวและที่กินใกล้ปากน้ำโจ้โล้
ที่เที่ยวใกล้จุดนี้
- วัดปากน้ำโจ้โล้ (โบสถ์สีทอง) ↗Google Maps
- อนุสรณ์สถานสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ปากน้ำโจ้โล้ ↗Google Maps
- วัดโพธิ์บางคล้า ↗Google Mapsวัดที่มีค้างคาวแม่ไก่เกาะเต็มต้นไม้
ที่กินใกล้จุดนี้
- ตลาดน้ำบางคล้า ↗Google Mapsของกินริมแม่น้ำบางปะกง เปิดช่วงสุดสัปดาห์ ควรเช็กก่อนไป
- ร้านอาหารรอบจุดนี้ ↗Google Maps
ปรับปรุงล่าสุด 13 พฤศจิกายน 2569