EN

หน้าแรก › เส้นทางเดินทัพ › ตีฝ่าวงล้อมพม่า จากวัดพิชัยถึงระยอง › ปากน้ำโจ้โล้

ปากน้ำโจ้โล้ และชายดงศรีมหาโพธิ์

ปากน้ำโจ้โล้ คือจุดที่คลองท่าลาดไหลมาบรรจบแม่น้ำบางปะกง ในอำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา มกราคม 2310 ทัพพม่าตั้งทั้งทัพบกและทัพเรืออยู่ที่นี่ และยกขึ้นไปไล่ตามทัพพระยาตาก จนเกิดการรบครั้งสุดท้ายกับพม่าบนเส้นทางนี้

พระอุโบสถสีทองทั้งหลังของวัดปากน้ำโจ้โล้
พระอุโบสถสีทอง วัดปากน้ำโจ้โล้ อำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา · ภาพ: Thaweesak Churasri · CC BY 3.0 ผ่าน Wikimedia Commons

เกิดอะไรขึ้นที่นี่

จันทร์ 12 มกราคม 2310จุดที่ 10 จาก 15

ทัพเข้าป่าไปพักที่หนองน้ำแห่งหนึ่ง บ่ายสี่โมงมีทหารที่เดินรั้งท้ายถูกพม่าไล่ฟันหนีมา นายบุญมีขี่ม้าย้อนไปดูราว 200 เส้น (ราว 8 กม.) พบทัพพม่ายกขึ้นมาจากปากน้ำโจ้โล้ ทั้งทัพบกและทัพเรือ มาขึ้นบกที่ท่าข้าม

ปะทะทัพพม่า
กับใคร
ทัพพม่าทั้งทัพบกและทัพเรือ ที่ตั้งอยู่ปากน้ำโจ้โล้
ที่ไหน
ริมทางในป่าพงแขม ระหว่างชายดงศรีมหาโพธิ์กับปากน้ำโจ้โล้ จุดจริงยังถกเถียงกัน เจดีย์อนุสรณ์อยู่ที่ปากน้ำโจ้โล้ อ.บางคล้า ส่วนสุจิตต์ วงษ์เทศ เสนอว่ารบกันที่ท่าข้าม อ.พนมสารคาม
อย่างไร
พระยาตากให้ตั้งปืนใหญ่น้อยซุ่มไว้สองข้างทาง ส่งคนหาบเสบียงล่วงหน้าไปก่อน แล้วนำทหารร้อยเศษออกไปล่อพม่า ห่างแนวปืนราว 6–7 เส้น (ราว 250 เมตร) พอพม่าไล่ตามเข้ามาในระยะก็ยิงพร้อมกัน ล่อแล้วยิงอย่างนี้ถึงสามครั้ง
ผล
พม่าล้มตายทับกันจำนวนมากและแตกไป ทหารโห่ร้องตีฆ้องกลองซ้ำจนพม่ารวมกำลังกลับมาไม่ได้ หลังศึกนี้พงศาวดารไม่กล่าวถึงทัพพม่าไล่ตามอีก

ดูทั้งเส้นทางบนแผนที่ →

ที่นี่วันนี้

พงศาวดารเล่าว่าทัพพม่ายกขึ้นมาจากปากน้ำโจ้โล้ มาขึ้นบกที่ท่าข้าม แล้วไปรบกันริมทางในป่าพงแขม จุดรบจึงไม่ได้อยู่ที่ปากน้ำเอง พงศาวดารบางฉบับเขียนชื่อปากน้ำนี้ว่า เจ้าโล้ สุจิตต์ วงษ์เทศ เสนอว่าอยู่ที่ท่าข้าม อำเภอพนมสารคาม และมีการอ้างหลักฐานของกรมศิลปากรว่าการรบไม่ได้เกิดตรงที่ตั้งเจดีย์ ที่ปากน้ำมีเจดีย์อนุสรณ์ถึงเหตุการณ์นี้ ส่วนวัดปากน้ำโจ้โล้ที่อยู่ติดกันมีโบสถ์สีทองทั้งหลัง และมีพระบรมรูปสมเด็จพระเจ้าตากสินข้างโบสถ์ หันหน้าออกแม่น้ำ

ตำแหน่งบนแผนที่: หมุดอยู่ที่วัดปากน้ำโจ้โล้ อ.บางคล้า จุดรบจริงยังถกเถียงกัน

ที่เที่ยวและที่กินใกล้ปากน้ำโจ้โล้

ที่เที่ยวใกล้จุดนี้

ที่กินใกล้จุดนี้

นำทางด้วย Google Maps ↗กลับไปแผนที่เส้นทาง

ปรับปรุงล่าสุด 13 พฤศจิกายน 2569