เที่ยว-กิน ตามรอยพระเจ้าตาก

ตลาดเก่าคู่ชุมชนหัวรอ อยู่ติดแนวป้อมมหาชัยที่ทัพพม่าเข้าพระนครในปี 2310 และเดินถึงพระราชวังจันทรเกษมได้ ปัจจุบันสำนักงานทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ดูแลการบริหารตลาด และในปี 2568 เทศบาลกับจังหวัดมีโครงการปรับภูมิทัศน์คลองมหาชัยบริเวณตลาดให้เป็นแหล่งท่องเที่ยววิถีชุมชน เหมาะแวะหาอาหารเช้าก่อนเริ่มเส้นทางตามรอยพระเจ้าตาก

ร้านโจ๊กในตลาดหัวรอที่คนในย่านแนะนำ เหมาะเป็นมื้อเช้าก่อนเริ่มเที่ยว เดินไปริมแม่น้ำแถวป้อมมหาชัยได้ในไม่กี่นาที ร้านในตลาดมักเปิดช่วงเช้าและปิดเมื่อของหมด ควรไปเช้า

ร้านข้าวหมูแดงในตลาดหัวรอที่คนในย่านแนะนำ แวะกินเป็นมื้อเช้าหรือมื้อกลางวันระหว่างเที่ยวฝั่งตะวันออกเฉียงเหนือของเกาะเมือง ใกล้ป้อมมหาชัย ร้านในตลาดมักปิดเมื่อของหมด ควรไปก่อนเที่ยง

ร้านก๋วยเตี๋ยวเนื้อที่เจ้าของเริ่มขายราว พ.ศ. 2504 และย้ายมาอยู่ทำเลริมถนนปัจจุบันราว พ.ศ. 2520 เลือกได้ทั้งเนื้อเปื่อย เอ็น เครื่องใน และลูกชิ้น อยู่ในมิชลินไกด์ฉบับ 2026 ช่วงเที่ยงอาจต้องรอคิว และรับเฉพาะเงินสด

ร้านมื้อกลางวันของคนอยุธยามากว่า 50 ปี มิชลินไกด์ระบุว่าร้านใช้ลูกชิ้นราววันละ 100 กิโลกรัม มีทั้งเนื้อสดลวกและเนื้อตุ๋น เครื่องปรุงอย่างน้ำส้มพริกก็ทำเอง อยู่ในมิชลินไกด์ฉบับ 2026

ร้านก๋วยเตี๋ยวเรือของครอบครัวที่สืบทอดมาถึงรุ่นที่สามและขายมากว่า 5 ทศวรรษ ได้รางวัลบิบ กูร์มองด์ ในมิชลินไกด์ประเทศไทยฉบับ 2026 ชามเล็กจึงมักสั่งกันคนละหลายชาม มีที่จอดรถและรับเฉพาะเงินสด อยู่ไม่ไกลจากวัดมหาธาตุ

ที่วัดบ้านพรานนก อ.อุทัย ทัพพระยาตากรบชนะพม่าเป็นครั้งแรกหลังตีฝ่าวงล้อม เมื่อ 4 มกราคม 2310 มีพระบรมราชานุสาวรีย์ และจังหวัดจัดพิธีรำลึกทุกวันที่ 4 มกราคม

วัดเก่ากลางเมืองชลบุรี เล่ากันว่าพระยาตากเคยพักรวบรวมไพร่พลที่นี่ระหว่างทางสู่ระยอง ในพระมณฑปมีจิตรกรรมฝาผนังเรื่องการกอบกู้อิสรภาพของพระเจ้าตาก เปิดทุกวันราว 07.00–18.00 น. (ตามข้อมูลแหล่งท่องเที่ยว)

ระยองเป็นฐานแรกของพระยาตากหลังออกจากกรุง ชื่อวัดเล่ากันว่ามาจากการตั้งค่ายชุมพลที่นี่ ในวัดมีศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ต้นสะตือใหญ่ที่เล่าว่าเคยผูกช้างศึก และอุทยานการเรียนรู้สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชอยู่ติดกัน

จันทบุรีคือเมืองที่พระยาตากตีได้ในคืนเดียวเมื่อมิถุนายน 2310 และใช้เป็นฐานต่อเรือรวบรวมกำลังก่อนยกทัพไปกู้กรุง ศาลพระเจ้าตากในเมืองจันทบุรีเป็นที่เคารพของคนในจังหวัด

พระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชในสวนสาธารณะทุ่งนาเชย อำเภอเมืองจันทบุรี จุดแวะสักการะที่อยู่ในเมือง เดินทางสะดวก

บริเวณที่เชื่อกันว่าเป็นอู่ต่อเรือรบก่อนยกทัพเรือไปกู้กรุงใน พ.ศ. 2310 พบซากเรือโบราณในบริเวณนี้ งานศึกษายังถกเถียงกันว่าเป็นเรือในกองทัพพระเจ้าตากหรือไม่

พระราชวังของสมเด็จพระเจ้าตากสินริมแม่น้ำเจ้าพระยาฝั่งธนบุรี ปัจจุบันอยู่ในเขตกองบัญชาการกองทัพเรือ มีศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชในเขตพระราชวัง เปิดให้ประชาชนเข้าสักการะและชมเป็นช่วงๆ เช่น ช่วงวันที่ 28 ธันวาคม ควรตรวจสอบประกาศของกองทัพเรือก่อนไป

วัดที่อยู่ติดพระราชวังเดิม ในสมัยกรุงธนบุรีอยู่ในเขตพระราชวัง และเคยประดิษฐานพระแก้วมรกตหลังอัญเชิญมาจากเวียงจันทน์ พงศาวดารเล่าว่าพระเจ้าตากออกผนวชที่วัดนี้ในช่วงกบฏพระยาสรรค์

วัดในเขตธนบุรี มีพระเจดีย์คู่หน้าพระอุโบสถเก่าที่เชื่อกันว่าบรรจุพระบรมอัฐิของสมเด็จพระเจ้าตากสินและพระอัครมเหสี มีพระบรมรูปหน้าพระอุโบสถหลังใหม่ คนไปกราบไหว้มากในวันที่ 28 ธันวาคม

พระบรมรูปทรงม้ากลางวงเวียนใหญ่ ฝั่งธนบุรี เป็นจุดที่หน่วยงานและประชาชนไปวางพวงมาลาในวันที่ 28 ธันวาคม วันคล้ายวันปราบดาภิเษก