หน้าแรก › เส้นทางเดินทัพ › ยกทัพเรือกู้กรุง: ธนบุรีและค่ายโพธิ์สามต้น

ยกทัพเรือกู้กรุง: ธนบุรีและค่ายโพธิ์สามต้น

วันที่ 23 กันยายน 2310 พระเจ้าตากยกทัพเรือราว 100 ลำ ไพร่พลราว 5,000 คน ออกจากจันทบุรี แล่นเลียบชายฝั่งอ่าวไทยเข้าปากน้ำเจ้าพระยา ตีธนบุรีได้ในคืนวันที่ 22 ตุลาคม แล้วขึ้นไปตีค่ายโพธิ์สามต้นทางเหนือของกรุงศรีอยุธยาได้ภายในราวสามวัน การกู้กรุงสำเร็จเพียง 7 เดือนหลังกรุงแตก

3จันทบุรี ≈เกาะสีชัง ≈ปากน้ำเจ้าพระยา ≈ธนบุรี ≈ กรุงศรีอยุธยา

เครื่องหมาย ≈ คือตำแหน่งโดยประมาณ เส้นเขตแดนบนแผนที่เป็นของปัจจุบัน ใช้เพื่อบอกตำแหน่งเท่านั้น เส้นทางเดินทัพเป็นแนวโดยประมาณจากพงศาวดารและงานศึกษา ไม่ใช่เส้นทางจริงทุกก้าว เส้นประคือทัพฝ่ายข้าศึก

จากจันทบุรีถึงธนบุรี

ก่อนออกเดินทาง พระเจ้าตากตั้งพระยาพิพิธ (จันเหลียน) ครองจันทบุรีและแบ่งกำลังไว้รักษาเมือง ระหว่างทางกองเรือแวะอ่าวบางปลาสร้อย คาดว่าทอดสมอที่เกาะสีชัง และเรียกนายทองอยู่นกเล็กที่ตั้งให้ครองชลบุรีมาไต่สวน เมื่อพบว่ายังปล้นเรือพ่อค้าจึงให้ประหาร แล้วตั้งผู้อื่นครองเมืองแทน

รุ่งเช้าวันที่ 22 ตุลาคม กองเรือเข้าปากน้ำเจ้าพระยา ราวสามทุ่มถึงเมืองธนบุรี ตีนายทองอินที่พม่าตั้งไว้รักษาเมืองแตก นายทองอินหนีขึ้นไปหาสุกี้ที่ค่ายโพธิ์สามต้น

สามวันที่โพธิ์สามต้น

วันที่ 24 ตุลาคม กองเรือถึงกรุงศรีอยุธยา รุ่งเช้าวันที่ 25 แบ่งทัพเป็นสองกอง กองหนึ่งตีค่ายมองญ่าฝั่งตะวันออกบริเวณวัดหงษ์ อีกกองไปล้อมค่ายสุกี้ที่เป็นศูนย์บัญชาการ ค่ายสุกี้แข็งแรงตีไม่เข้า จึงล้อมไว้และทำบันไดปีน วันที่สามขณะทหารกำลังปีนค่าย สุกี้ยอมแพ้ตามบางฉบับ หรือสู้จนตายตามฉบับอื่น

หลังได้ค่าย พระเจ้าตากให้ขุดพระศพพระเจ้าเอกทัศขึ้นถวายพระเพลิง และวันที่ 6 พฤศจิกายน 2310 เสด็จจากโพธิ์สามต้นลงไปตั้งกรุงธนบุรีเป็นราชธานีใหม่

จุดบนเส้นทางทัพ

จุดพิกัดหมายเหตุ
1. จันทบุรี12.610, 102.100โดยประมาณ
2. เกาะสีชัง13.150, 100.810โดยประมาณ ผู้ศึกษาคาดว่ากองเรือทอดสมอที่นี่ระหว่างแวะอ่าวบางปลาสร้อย
3. ปากน้ำเจ้าพระยา13.540, 100.590โดยประมาณ
4. ธนบุรี13.740, 100.490โดยประมาณ
5. ค่ายโพธิ์สามต้น14.414, 100.547โดยประมาณ

เรื่องที่นักประวัติศาสตร์ยังเห็นต่าง

  • ชะตากรรมของสุกี้: สู้จนตาย หรือได้รับการไว้ชีวิตแล้วหนีไปพิมาย
  • ที่ประทับหลังกู้กรุง: ค่ายโพธิ์สามต้น หรือพระที่นั่งทรงปืนในพระราชวังหลวง

คำถามที่พบบ่อย

พระเจ้าตากตีธนบุรีได้เมื่อไร

คืนวันที่ 22 ตุลาคม 2310 ตามที่คำนวณในศิลปวัฒนธรรม

กองทัพเรือพระเจ้าตากมีกี่ลำ

ราว 100 ลำ ไพร่พลราว 5,000 คน

ปรับปรุงล่าสุด 11 พฤศจิกายน 2569